As an English teacher, I have been obsessed with teaching my students using the most updated textbooks or materials. However, this textbook for intermediate learners have changed my mindset about textbooks which were published a long time ago. It’s a great choice for my students even though it has been more than 10 years old. This taught me that the most updated is not always the best, the most suitable and effective is the best!
*To my foreign friends: I tried to write my post in very standard Vietnamese. I hope that you can understand it by using machine translators.
Là một người thích những thứ mới mẻ, mình có tật hay chê lắm. Mình luôn muốn cái gì cũng phải được cập nhật mới nhất, càng mới càng tốt. Và với tư tưởng đó, khi dạy tiếng Anh, mình cũng hay chê mấy quyển giáo trình cũ, và ngày trước mình chỉ thích lựa chọn những bộ giáo trình xuất bản trong những năm gần đây cho học sinh của mình học thôi.
Thời bây giờ mọi thứ đều đang chuyển biến rất nhanh chóng, các nhà xuất bản cũng liên tục tung ra các bộ giáo trình mới, với nội dung được cập nhật theo xu thế mới. Từ thời sinh viên mình đã chăm chỉ đi các hội thảo của các nhà xuất bản để cập nhật các xu thế mới trong ngành, và cũng là để xem những bộ giáo trình mới ra mắt đều trông như thế nào, có gì hay. Mỗi lần như vậy mình đều phải wow với những phương pháp dạy học mới, các hoạt động liên hệ thực tế, kích thích tư duy sáng tạo trong các giáo trình đó. Thực sự là rất hay luôn!
Và rồi mình về lại với các bạn học sinh ở lớp học của mình, mình cũng thử nghiệm áp dụng, nhưng sự thật là đa số những cái mà mình cho là hay, là mới mẻ, hầu như đều không hiệu quả với các bạn học sinh của mình. Theo những quan sát của mình, thì có lẽ các bạn học sinh của mình có tính cách hơi đặc biệt một chút. Các bạn ít nói, chịu lắng nghe, cũng hơi ngại ngùng. Khi mình tổ chức các hoạt động có tính chất phức tạp như thuyết trình hay thảo luận thì các bạn tham gia hơi miễn cưỡng một tí. Mình nhận ra là dù cho những quyển giáo trình đó có hay đến đâu, mà không phù hợp với các bạn học sinh, thì cũng chưa chắc là tốt cho các bạn ấy.
Sau đó khi khi phải chuyển sang học online vì dịch bệnh (bây giờ thì học chuyển luôn sang online rồi), và cũng nhân dịp giáo trình mình đang dạy lúc đó cũng xong rồi. Mình bắt đầu suy nghĩ đi tìm một bộ giáo trình mới để sử dụng cho lớp. Lúc này các bạn cũng bắt đầu lên 9, lên 10, nên kiến thức trong chương trình ở trường cũng bắt đầu khó hơn, đặc biệt là các bài đọc cũng bắt đầu khó hơn. Mà đa số những giáo trình tiếng Anh mà mình biết lúc bấy giờ thì vì quá là mới mẻ cho nên có thể hơi xa rời cách dạy còn phần truyền thống như trên trường. Mình rất muốn tìm một giáo trình nào vừa “nước ngoài”, nhưng vừa kiểu “Việt Nam”. Thật khó diễn tả, nhưng ý mình là sách nào đó không phải là theo chương trình của Việt Nam, nhưng bổ trợ tốt cho việc học ở Việt Nam (về mặt từ vựng, bài đọc, ngữ pháp).
Qua nhiều lần cân nhắc, mình lựa chọn được một bộ sách có năm xuất bản là … 2009, tức là đã hơn 10 năm trước rồi. Và mình biết đến nó cũng là từ lúc mình học lớp 12, mình không nhớ là từ đâu nhưng ai đó nói rằng những bài đọc trong đó rất giống với đề thi THPT Quốc gia. Lúc đó mình không dùng đến, nhưng cũng chính vì chi tiết này, mình nghĩ có thể đó sẽ là bộ sách phù hợp nên mình có tìm xem thử và đúng là như vậy thật.
Bộ sách tên là Reading Challenge, của Nhà xuất bản Compass Publishing (gốc Hàn thì phải). Sau một khoảng thời gian dài sử dụng (mình đã dạy hết 1 quyển), mình đánh giá đây có thể là bộ quyển sách hơi bị underrate, vì nó thực sự quá hay và phù hợp với các bạn học sinh “hướng nội” của mình.
Thoạt đầu nhìn qua, cũng như cách mà các nơi khác đánh giá bộ sách này thì nó chủ yếu là dành cho kĩ năng đọc. Đúng thật là như vậy, bộ sách này tập trung vào kĩ năng đọc và từ vựng (điều mà mình tin là sẽ giúp ích cho các bạn học sinh của mình khi các bạn học ở trường). Tuy nhiên, mỗi bài học vẫn có đầy đủ bài tập cho từng kỹ năng khác như nghe, nói, viết, ngữ pháp, mình nghĩ chủ yếu do người dạy làm chủ khai thác những phần này như thế nào thôi.
Tại sao mình lại thích bộ sách này đến thế? Phần lớn có lẽ là do nội dung của các bài đọc trong đây, rất thú vị, rất hấp dẫn và dễ hiểu. Mình mạnh dạn đánh giá như thế không phải chỉ là do chủ quan bản thân mình, mà các bạn học sinh trong lúc học sách này cũng cảm thấy như vậy. Từng là những bạn chỉ thấy hứng thú khi mình cho chơi trò chơi trong giờ học, thì giờ đây đã thấy hứng thú với chính nội dung bài học và đôi khi còn đặt câu hỏi quan tâm nữa. Mỗi lần học một bài mới là như một cơ hội để cả cô lẫn trò được học thêm một kiến thức thú vị.
Trong ảnh là chủ đề của các bài đọc. Ví dụ học bài số 3, các bạn sẽ biết được cách người ta đặt tên cho các cơn bão như thế nào; bài số 8 biết được anh em nhà Wright chế tạo ra chiếc máy bay đầu tiền; bài 12 học được một số kiến thức về từ mượn trong tiếng Anh; bài số 14 biết được vì sao phải uống nhiều nước. Quá nhiều kiến thức thú vị được tiếp thu, và nhiều từ vựng tiếng Anh cũng từ đó mà được nạp vào một cách dễ dàng. Thực ra mình nghĩ sách nào cũng sẽ có những bài đọc thú vị, từ vựng hay thôi, nhưng vì trong bộ sách này, bài đọc là phần chính, là xương sống của cả unit, nên mình cảm thấy mình (lẫn các bạn học sinh) đều tập trung vào nó có thể ghi nhớ rất tốt những nội dung mà cô trò được đọc trong bài. So với những unit có nhiều phần khác thì bài đọc có chăng là một trong những phần của cả unit thôi, nên sự tập trung bị phân tán đi đáng kể.
Mỗi unit, ngoài phần đọc và trả lời câu hỏi trắc nghiệm (rất giống các bài đọc trong các đề kiểm tra ở trường phổ thông) ra, thì mỗi unit còn có phần Idiomatic expressions, trích một vài cụm từ ra cho các bạn học. Mình nghĩa phần này cũng khá bổ ích, những cụm như get rid of hay keep up with chắc chắn là trong trường phổ thông sẽ đôi khi có học qua (hồi xưa đi học mình có học qua nên nhớ vậy đó). Sau đó cũng có phần Listening, Discussion, và cả Writing nữa. Cuối bài thì sẽ có một bài tập multiple choice để ôn tập lại từ vựng, từ loại. Mọi người xem phần demo của 1 unit trong sách qua link này nha (link từ trang chủ của nhà xuất bản).
Format của một unit rất là đơn giản, không quá dài dòng phức tạp nên cả người dạy lẫn người học đều thấy thoải mái. Vì mỗi bài cũng ngắn nên thường mình sẽ dạy hết chứ không bỏ qua phần nào cả. Điều này giúp mình tiết kiệm kha khá năng lượng vì có nhiều sách khác có các phần mình phải ngồi tốn thời gian cân nhắc xem nên dạy hay nên bỏ haha.
Tóm lại mình thấy, bộ sách này thật sự là “old but gold” (đối với mình). Mình đã kết thúc quyển 1 và chuẩn bị sang dạy quyển 2. Mình biết nó thành công là khi các bạn học sinh vẫn còn nhớ nhiều kiến thức đã học, bao gồm cả kiến thức nội dung bài đọc, lẫn từ vựng được học. Nhược điểm lớn nhất có lẽ là sách không đầu tư cho phần ngữ pháp, nên mình cần soạn bài dạy riêng. Nhưng không sao, vì mình cũng muốn xem các chủ điểm ngữ pháp mà các bạn ấy đang học trên trường để bổ sung, hỗ trợ. Được cái là phần từ vựng, các bạn chia sẻ lại là có nhiều từ nhờ học trong Reading Challenge mà biết được, khi gặp lại trên lớp, các bạn cảm thấy tự tin hơn.
Vì trải nghiệm tốt này với bộ sách này mà mình quyết định tiếp tục thử nghiệm với bộ sách nghe nói của Compass Publishing luôn: Bộ Dynamic Listening & Speaking (có 2 quyển). Các bạn học sinh mình có mong muốn được luyện thêm kĩ năng này, và các bạn cũng đang ở mức cơ bản thôi, nên mình nghĩ bộ này cũng khá phù hợp. Hy vọng rằng đây cũng là 1 bộ “old but gold” khác nữa. Thực ra năm nhất Đại học, mình học qua quyển Dynamic Listening & Speaking 2 rồi, trải nghiệm cụ thể mình không nhớ, nhưng thời đó sau quyển này mà mình nói theo American accent luôn (vì mình đã chép chính tả hầu hết các bài cultural reading trong sách để luyện nghe).
Giới thiệu sách là phụ, những chiêm nghiệm của mình trong thời gian làm việc với bộ sách này mới là những điều mình muốn chia sẻ trong bài viết này.
Nếu là mình của trước kia, mình chẳng bao giờ đi dùng sách quá cũ để dạy. Nhưng rồi mình đã thử, và nhận ra: Không phải cái gì mới nhất, cũng là tốt nhất. Cái đó tốt hay không còn phụ thuộc vào sự phù hợp của nó với điều kiện, hoàn cảnh nữa. Mình cảm thấy mình dần không còn vội vàng trong việc “áp dụng” những cái mới nữa. Mình vẫn rất thích tiếp thu, và cập nhật những cái mới, nhưng sẽ thận trọng hơn trong việc áp dụng, nhất là trong giáo dục. Với các bạn học sinh mình dạy, khoảng thời gian 4 năm đủ lâu để mình tìm hiểu được tính cách và thói quen học tập của các bạn. Mình nhận ra rằng các bạn cũng có những tính cách, phong cách học tập rất riêng, và có những thứ mình biết là tốt, nhưng cũng không nên quá miễn cưỡng với các bạn. Có như vậy thì các bạn mới cảm thấy thoải mái và không cảm thấy học tiếng Anh là một gánh nặng. Sâu xa hơn thì, việc cải cách dạy và học tiếng Anh, thực sự cũng không được vội. Có những giáo trình, những hoạt động rất hay và thú vị, nhưng thực ra người cảm thấy hay và thú vị, có thể là người giáo viên, đồng nghiệp của họ, chứ chưa hẳn các bạn học sinh sẽ thích đâu. Mình cảm thấy đa số các bạn vẫn đang còn quen với kiểu học cũ nhiều, nên muốn thay đổi thì phải đi từ từ, chậm chậm. Đây cũng là lý do mình đi chọn một giáo trình mà vừa của nước ngoài (có yếu tố mới lạ một chút) nhưng phong cách dạy thì cũng tương đương với kiểu bài học tiếng Anh trong trường phổ thông mà các thầy cô vẫn đang sử dụng trong giảng dạy, thi cử ngày nay.
Lâu lắm rồi mới lại viết về lĩnh vực này sau một thời gian khám phá nhiều lĩnh vực mới khác. Mong rằng chia sẻ này của mình (dù có thể gây tranh cãi) sẽ có ích với các thầy cô giáo nha! Các bạn học sinh cũng có thể thử dùng sách để tự học thêm.
☕️ Nếu mọi người cảm thấy bài viết này có ích, hãy tặng mình một ly cà phê qua link này nha: https://ko-fi.com/unhiverse
Cảm ơn mọi người rất nhiều 🙆🏻♀️
Unhiverse 
Cảm ơn Nhi rất nhiều vì đã review bộ sách thú vị. Mình đã tải được sách miễn phí bằng cách search tên sách và thêm chữ vk. Rất mong được Nhi chia sẻ thêm về việc dạy IELTS cho đối tượng từ high beginner lên đến trình B2 (từ 3,5-5,5). Cảm ơn Nhi nhiều!
LikeLike